Strojenie skrzyni basowej: co to znaczy i jak je sprawdzić
Krótko: strojenie (Fb) to częstotliwość, na której port skrzyni bass-reflex gra najmocniej, a membrana rusza się najmniej. Najprościej sprawdzisz je tonami testowymi: od 26 do 45 Hz, przy tej samej głośności, patrząc na membranę.
Co to jest strojenie
Skrzynia bass-reflex (z otworem, czyli portem) to rezonator Helmholtza — jak butelka, w którą dmuchasz. Powietrze w porcie drga razem z powietrzem w skrzyni i przy jednej częstotliwości gra najmocniej. To właśnie strojenie. Wokół niego skrzynia daje najwięcej basu przy najmniejszym ruchu membrany; poniżej niego membrana traci kontrolę, a głośności nie przybywa — dlatego pod strojeniem ustawia się filtr subsoniczny.
Obudowa zamknięta (bez portu) nie ma strojenia w tym sensie: gra płynniej i schodzi łagodniej, ale na najniższych hercach potrzebuje więcej mocy.
Jak sprawdzić strojenie tonami
- Ustaw głośność tak, żeby 35 Hz było wyraźne, ale nie głośne. Wyzeruj bass boost.
- Puszczaj tony testowe po kolei: 26, 28, 30, 32, 34, 36, 38, 40, 42, 45 Hz, po 3–4 sekundy.
- Patrz na membranę (albo połóż na niej dłoń przy małej głośności). Przy strojeniu wychylenie jest najmniejsze, a z portu czuć najmocniejszy podmuch.
- Zapisz, przy których hercach było najgłośniej. Środek tego zakresu to Twoje strojenie w praktyce — razem z wpływem wnętrza auta, które samo podbija najniższe tony.
Dokładniejsza metoda to pomiar impedancji (np. miernikiem do głośników): w skrzyni bass-reflex impedancja ma dwa garby, a strojenie leży w dołku między nimi.
Jak policzyć długość portu
Dla portu okrągłego, z jednym końcem przy ściance skrzyni i drugim swobodnym w środku:
gdzie L to długość portu w cm, D średnica portu w cm, Fb strojenie w Hz, Vb objętość netto skrzyni w litrach (po odjęciu głośnika, portu i wzmocnień). Przykład: 50 litrów netto, port Ø 10 cm, strojenie 33 Hz → 23 500 × 100 / (1089 × 50) − 7,3 ≈ 36 cm.
Dwie uwagi z praktyki. Po pierwsze, za mały przekrój portu przy mocnym subie „świszczy” (chuffing) — dlatego skrzynie pod SPL mają duże porty szczelinowe. Po drugie, wzór to przybliżenie; do projektu użyj kalkulatora (np. WinISD), który policzy też prędkość powietrza w porcie. Dla portu szczelinowego do wzoru można podstawić średnicę zastępczą D = 2 × √(pole przekroju / π).
Jakie strojenie do czego
| Skrzynia | Typowe strojenie | Charakter |
|---|---|---|
| Fabryczna z marketu | 38–45 Hz | mocny „punch”, słabiej schodzi w dół |
| Robiona pod muzykę | 32–36 Hz | kompromis: głęboko i nadal równo |
| Pod SPL, duży port | 28–32 Hz | najwięcej decybeli nisko, trudniejsza do muzyki |
Ta sama zasada działa przy editach: Dobierz widełki pod strojenie skrzyni: skrzynia z marketu to zwykle 38–42 Hz, robiona pod muzykę 33–37 Hz, skrzynia pod SPL z dużym portem 30–34 Hz. Nie wiesz, jaką masz? Wybierz wyższe widełki: za nisko to ryzyko dla suba, a nie więcej basu. Więcej w poradniku rebass pod 30 Hz.
- Pobierz tony testowe i zmierz swoją skrzynię krokiem co 2 Hz.
- Ustaw filtr subsoniczny kilka herców pod znalezionym strojeniem.
- Zrób edit ulubionego utworu na widełkach, w których środku jest Twoje strojenie.
Czytaj dalej
- Co to jest rebassCzym rebass różni się od bass boosta i remiksu, jak robi się go ręcznie i jak robi to automat.
- Jak ustawić wzmacniacz pod subwooferGain, filtr dolnoprzepustowy, filtr subsoniczny i faza — w tej kolejności, z tonem testowym i bez spalonej cewki.
- Muzyka do testowania subwooferaDlaczego „bass test” z YouTube rozczarowuje w aucie i czym naprawdę sprawdzić suba.